Jak ogłosić upadłość firmy? Wszystko, co musisz wiedzieć!

Gdy firma traci płynność finansową i nie jest już w stanie regulować swoich zobowiązań i spłacać zadłużenia, ogłoszenie upadłości może być najlepszym rozwiązaniem problemów finansowych. Choć bankructwo firmy jest czymś, czego każdy przedsiębiorca wolałby uniknąć, rozpoczęcie postępowania upadłościowego w odpowiednim momencie pozwala uporządkować sprawy finansowe przedsiębiorstwa i zatrzymać narastające długi, zabezpieczając jednocześnie zarówno przedsiębiorcę, jak i wierzycieli. W tym artykule wyjaśnimy krok po kroku, jak ogłosić upadłość firmy i jakie warunki trzeba spełnić.

Co oznacza upadłość firmy?

Upadłość firmy to postępowanie sądowe prowadzone wobec przedsiębiorcy, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 2 ustawy Prawo upadłościowe (p.u.) celem postępowania jest przede wszystkim zaspokojenie roszczeń wierzycieli w możliwie największym stopniu z majątku upadłego, a jeśli to możliwe – także zachowanie przedsiębiorstwa dłużnika.

W rozumieniu Kodeksu cywilnego (art. 43¹ k.c.) za przedsiębiorcę uznaje się:

osobę fizyczną,
osobę prawną,
jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (ze zdolnością prawną przyznaną przez ustawę),

która prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową we własnym imieniu. Oznacza to, że upadłość przedsiębiorstwa może ogłosić zarówno przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, jak i na przykład spółka z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółka akcyjna.

Kluczowa w kwestii upadłości przedsiębiorstwa jest odpowiedzialność majątkowa przedsiębiorcy. W przypadku JDG oraz spółek cywilnych właściciel oraz wspólnicy odpowiadają za zobowiązania firmy własnym majątkiem. Z kolei w przypadku upadłości spółek z o.o. i akcyjnych zobowiązania są pokrywane z majątku spółki. Na marginesie warto wskazać, że w pewnych sytuacjach za zobowiązania mogą odpowiadać członkowie zarządu.

Jakie warunki trzeba spełnić, żeby ogłosić upadłość firmy?

Podstawowym warunkiem jest niewypłacalność przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 1a Prawa upadłościowego przyjmuje się, że o niewypłacalności możemy mówić wtedy, gdy dłużnik „utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych” przez okres przekraczający trzy miesiące.

W przypadku osób prawnych występuje również dodatkowa przesłanka – domniemanie do uznania niewypłacalności przedsiębiorcy, co wynika z art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego. Ma to miejsce, gdy suma zobowiązań pieniężnych firmy przewyższa wartość jej majątku – jeśli taka sytuacja trwa dłużej niż dwadzieścia cztery miesiące, dłużnik może zostać uznany za niewypłacalnego. Chodzi więc nie o sam fakt wystąpienia nadmiernego zadłużenia, ale o czas, przez jaki się utrzymuje.

Drugim istotnym warunkiem jest istnienie co najmniej dwóch wierzycieli. Wynika to z poglądów wyrażonych w orzecznictwie w oparciu o art. 1 ustawy Prawo upadłościowe, który wskazuje na zbiorowy charakter dochodzenia roszczeń od niewypłacalnego przedsiębiorcy. Potwierdza to m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. (sygn. IV CNP 95/09) – w przypadku dłużnika, który ma tylko jednego wierzyciela, wniosek o upadłość firmy podlega oddaleniu, gdyż postępowanie upadłościowe musi być wspólnym postępowaniem wierzycieli, podjętym w celu dochodzenia roszczeń od niewypłacalnego przedsiębiorcy lub innego podmiotu, do którego stosuje się przepisy ustawy.

Jak ogłosić upadłość firmy krok po kroku?

Przebieg postępowania o ogłoszenie upadłości firmy w polskim systemie prawnym regulują przepisy prawa upadłościowego. Całą procedurę możemy podzielić na kilka etapów, zaczynając od złożenia wniosku, przez decyzję sądu o ogłoszeniu upadłości i przejęcie zarządu nad majątkiem przez syndyka, aż po spłatę długów z majątku upadłego i formalne zakończenie postępowania upadłościowego.

Kto może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości firmy?

W celu rozpoczęcia postępowania upadłościowego konieczne jest złożenie wniosku, przy czym może to zrobić zarówno dłużnik, jak i każdy z wierzycieli przedsiębiorstwa. To, kto składa wniosek, wpływa na to, co musi się w nim znaleźć – dłużnik do wniosku musi dołączyć również informacje dotyczące stanu majątku i zadłużenia (m.in. wykaz majątku, spis wierzycieli), z kolei wierzyciel musi uprawdopodobnić zgłaszaną wierzytelność.

Art. 20 ust. 2 p.u. wskazuje również inne osoby, które w określonych sytuacjach są uprawnione do składania wniosku, w tym m.in.:

wspólnicy spółki, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczeń, a także każdy z likwidatorów, jeśli spółka jest w stanie likwidacji (w przypadku spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej);
osoby uprawnione do reprezentowania zadłużonej firmy, np. członkowie zarządu spółki (w przypadku osoby prawnej i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną).

Terminy składania wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa: Co warto wiedzieć?

Choć o upadłość może wnioskować zarówno dłużnik, jak i wierzyciele, tylko jedna ze stron jest do tego prawnie zobowiązana. Art. 21 ust. 1 nakłada na dłużnika obowiązek złożenia wniosku w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości, tzn. od momentu powstania stanu niewypłacalności. To kluczowy termin, którego nie można przekroczyć. Dlaczego? Ponieważ zgodnie z art. 21 ust. 3 niedopełnienie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością za szkody wynikające z niezłożenia wniosku. Jest to istotne także z tego względu, że jedną z przesłanek wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. jest wykazanie, że we właściwym czasie złożono wniosek o upadłość tej spółki.

Kiedy wierzyciel może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości? W przypadku wierzycieli ustawa nie przewiduje konkretnego terminu na złożenie wniosku, określa jednak wymóg uprawdopodobnienia występowania niewypłacalności dłużnika i samej wierzytelności. Przed nieuzasadnionym składaniem wniosków przez wierzycieli przedsiębiorców chroni art. 34 ust. 1 i 2 p.u., gdzie określono możliwe konsekwencje złożenia wniosku w złej wierze (np. obciążenie wierzyciela kosztami postępowania).

Gdzie i jak złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości?

Wniosek o ogłoszenie upadłości składa się do sądu upadłościowego właściwego do rozpoznania sprawy. Jest to wydział gospodarczy sądu rejonowego, na którego obszarze znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika.

W 2026 roku wnioski i pisma w sprawie upadłości można składać wyłącznie w formie elektronicznej. Należy zrobić to za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych, korzystając z formularzy udostępnionych w systemie.

Co powinien zawierać wniosek o ogłoszenie upadłości firmy?

Prawidłowe złożenie wniosku wymaga jego prawidłowego wypełnienia oraz załączenia wszystkich niezbędnych dokumentów, które wyjaśnią okoliczności i przyczyny niewypłacalności oraz potwierdzą sytuację finansową firmy. Braki formalne mogą doprowadzić do zwrócenia wniosku przez sąd. To istotne, ponieważ nieprawidłowo złożony wniosek nie ma skutków prawnych, a więc nie wypełnia obowiązku dłużnika do zawnioskowania o ogłoszenie upadłości w terminie nieprzekraczającym 30 dni od wystąpienia stanu niewypłacalności. Lista potrzebnych informacji i dokumentów jest określona w ustawie Prawo upadłościowe (art. 22, art. 23).

Wniosek złożony przez dłużnika

Wniosek powinien zawierać:

dane identyfikujące dłużnika (np. imię i nazwisko dłużnika, nazwa firmy, numer KRS, NIP, adres siedziby firmy, dane reprezentantów firmy);
wskazanie głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika;
uzasadnienie i uprawdopodobnienie wniosku;
informację, czy dłużnik jest uczestnikiem systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych podlegającego prawu polskiemu lub innego państwa członkowskiego;
informację, czy dłużnik jest spółką publiczną.

Do wniosku dłużnik powinien dołączyć:

aktualny wykaz majątku (z szacunkową wyceną);
bilans sporządzony przez dłużnika dla celów postępowania (na dzień przypadający w ciągu 30 dni przed złożeniem wniosku);
spis wierzycieli (adresy, wysokość wierzytelności, terminy zapłaty + lista dokonanych zabezpieczeń na majątku dłużnika);
oświadczenie o spłatach wierzytelności lub innych długów (w ciągu 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku);
spis podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec dłużnika (adresy, rodzaj/wysokość wierzytelności, terminy zapłaty);
wykaz tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych przeciwko dłużnikowi;
informacje o postanowieniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika obciążeń podlegających wpisowi w księdze wieczystej lub w rejestrach (np. hipoteki);
informacje o postępowaniach sądowych dotyczących majątku dłużnika;
informacje, czy w jednym z ostatnich dwóch lat obrotowych dłużnik: zatrudniał średnio ≥ 250 pracowników rocznie; osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych przekraczający równowartość w złotych 50 mln euro lub suma aktywów jego bilansu na koniec roku przekroczyła równowartość 43 mln euro w złotych;
oświadczenie o prawdziwości danych podanych we wniosku;
dowód uiszczenia zaliczki na wydatki w toku postępowania.

Wniosek złożony przez wierzyciela

Wniosek powinien zawierać:

dane identyfikujące dłużnika (np. imię i nazwisko dłużnika, nazwa firmy, numer KRS, NIP, adres siedziby firmy, dane reprezentantów firmy);
wskazanie głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika;
uzasadnienie i uprawdopodobnienie wniosku;
uprawdopodobnienie wierzytelności;
informację, czy dłużnik jest spółką publiczną.

Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia zaliczki na wydatki w toku postępowania.

Co dzieje się po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości firmy?

Po złożeniu wniosku do właściwego sądu rejonowego sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. W przypadku przyjęcia wniosku wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym m.in. wyznacza syndyka i wzywa wierzycieli dłużnika do zgłaszania wierzytelności syndykowi w ciągu 30 dni od dnia obwieszczenia.

Sąd może też oddalić wniosek – dzieje się tak np. jeśli majątek firmy nie jest wystarczający do pokrycia kosztów postępowania lub pozwala pokryć jedynie koszty postępowania. Do oddalenia wniosku może dojść też w sytuacji, gdy w trakcie rozpatrywania sprawy sąd uzna, że w przypadku danego dłużnika nie występuje niezdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Zgodnie z ustawą termin wydania postanowienia sądu w sprawie wynosi 2 miesiące od dnia prawidłowego złożenia wniosku. Sąd może też podjąć decyzję o zabezpieczeniu majątku zadłużonej firmy – w takiej sytuacji orzeczenie wydawane jest niezwłocznie.

Ile kosztuje ogłoszenie upadłości firmy?

Koszt ogłoszenia upadłości firmy zależy w dużej mierze od stopnia skomplikowania sprawy i składa się na niego kilka elementów, w tym:

opłaty przy składaniu wniosku o ogłoszenie upadłości (ponosi wnioskodawca):
- stała opłata sądowa za złożenie wniosku – 1000 zł;
- zaliczka na wydatki w toku postępowania – jednokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dla trzeciego kwartału 2025 roku jest to kwota: 8851,42 zł).

Osobną pozycją jest wynagrodzenie za profesjonalną pomoc prawną. Skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego lub specjalisty, jakim jest doradca restrukturyzacyjny – przy przygotowaniu wniosku zwiększa szanse na sprawny przebieg sprawy.

Dalsze koszty, w tym wynagrodzenie syndyka, pokrywane są ze środków masy upadłościowej. Dlatego zaspokojenie kosztów postępowania z masy jest warunkiem jego prowadzenia – gdy majątku brakuje lub jest niewystarczający, sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości.

Co się dzieje z firmą po ogłoszeniu upadłości?

Z dniem ogłoszenia upadłości zmienia się sytuacja firmy. Cały majątek upadłego – w przypadku osoby prawnej jest to mienie spółki – wchodzi do masy upadłościowej, a zarząd nad nim przejmuje syndyk. Przedsiębiorca traci prawo rozporządzania majątkiem firmowym, a składniki masy upadłościowej służą do zaspokojenia wierzycieli.

Dalszy tok postępowania upadłościowego obejmuje:

sporządzenie przez syndyka spisu inwentarza i ustalenie listy wierzycieli na podstawie zgłoszonych wierzytelności;
likwidację majątku, czyli sprzedaż składników masy upadłości;
podział uzyskanych środków między wierzycieli według ustawowej kolejności.

Roszczenia wierzycieli nie są zaspokajane w dowolnej kolejności, a według określonych w ustawie Prawo upadłościowe kategorii – np. pierwszeństwo mają należności pracownicze i zaległe składki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaległe wynagrodzenia mogą zostać wypłacone ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co chroni zatrudnionych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Inaczej wygląda to przy jednoosobowej działalności gospodarczej, gdzie upadłym jest osoba fizyczna, która odpowiada za zobowiązania firmy również swoim prywatnym majątkiem. Jeśli w skład masy upadłościowej wchodzi mieszkanie dłużnika, po jego sprzedaży syndyk może wydzielić z uzyskanej sumy kwotę na wynajem innego lokalu mieszkalnego.

Zapewniamy kompleksową pomoc prawną dla zadłużonych firm – Kancelaria OTSP

Zespół naszej kancelarii to doświadczeni specjaliści, którzy łączą wiedzę z zakresu prawa ze świetną znajomością procedur sądowych, co pozwala im dobierać najskuteczniejszą strategię działania do sytuacji klienta. Zapewniamy pełne wsparcie prawne dla przedsiębiorców na każdym etapie: od analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i negocjacji z wierzycielami aż po reprezentację klienta w postępowaniach sądowych.

W ramach naszych usług prowadzimy postępowania restrukturyzacyjne i upadłościowe przedsiębiorstw, a także sprawy związane z upadłością konsumencką, kredytami frankowymi i nie tylko. Chcesz skonsultować swoją sprawę z prawnikiem? Skontaktuj się z nami!

Najczęściej zadawane pytania o ogłoszenie upadłości

Ile trwa postępowanie upadłościowe firmy?

Nie ma jednego terminu. Na czas postępowania wpływa m.in. wielkość majątku, liczba wierzycieli, stopień skomplikowania sprawy i obłożenie sądu – może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat.

Jak sprawdzić, czy firma jest w upadłości?

Najprostszym sposobem jest sprawdzenie firmy w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Rejestr jest dostępny online, a wyszukiwanie w nim informacji jest bezpłatne.

Jakie są minusy ogłoszenia upadłości firmy?

Najpoważniejszą wadą jest utrata kontroli nad firmą – po ogłoszeniu upadłości właściciel firmy nie może podejmować decyzji związanych z jej prowadzeniem. Majątek zostaje spieniężony w celu zaspokojenia wierzycieli, a zarząd nad nim przejmuje syndyk. Do minusów należą też jawność upadłości w publicznych rejestrach (co może wpływać na wiarygodność w oczach kontrahentów i banków w przyszłości), często wieloletni przebieg postępowania oraz koszty. Jeśli wniosek złożono zbyt późno, realnym ryzykiem jest też osobista odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.

Kancelaria OTSP

KANCELARIA PRAWNA I ADWOKACKA

Kompleksowe doradztwo prawne dla firm z sektora e-commerce, IT oraz farmaceutycznego. Specjalizujemy się w obsłudze startupów, procesach restrukturyzacyjnych oraz bieżącym doradztwie z zakresu prawa gospodarczego i inwestycji. Zapewniamy praktyczne i sprawdzone rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb Klienta.